Bật mí kỹ thuật ủ rơm compost dễ làm, không gây hại cho cây trồng

Hiện nay, ở Việt Nam vẫn còn diễn ra tình trạng đốt rơm, rạ với mục đích cung cấp tro, chất dinh dưỡng cho đất và cây trồng. Tuy nhiên, trên thực tế, việc làm này lại khiến đất trồng bị khô cằn, mất nước và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến giao thông, sức khỏe của con người. Để giảm thiểu tình trạng trên, kỹ thuật ủ rơm compost đã được ra đời nhằm phục vụ sản xuất nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường, sức khỏe con người và cây trồng.

Thành phần và lợi ích của rơm khi làm phân compost

Sử dụng kỹ thuật ủ rơm compost tốt hơn việc đốt cháy rơm thành tro

Rơm là nguồn dinh dưỡng chứa nhiều chất hữu cơ, chúng chiếm khoảng  50% trọng lượng của cây lúa. Dưới đây là thành phần cụ thể và lợi ích của rơm khi sử dụng làm phân compost:

Thành phần hóa học của rơm theo khối lượng khô

• Xenluloza (cellulose) – 60%
• Linhin (lignin) – 14%
• Đạm hữu cơ (protein) – 3,4%
• Chất béo (lipid) – 1,9%

Thành phần hóa học của rơm theo nguyên tố

Khi được đốt cháy, các thành phần hóa học trong rơm rạ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của con người và môi trường

• Carbon (C) – 44%
• Hydro (H) – 5%
• Oxygen (O) – 49%
• Nito – 0,92%
• Một lượng nhỏ Photpho (P), Lưu huỳnh (S) và Kali (K)

>>> Xem thêm Công nghệ ủ compost

Lợi ích của rơm khi sử dụng làm phân compost

Kỹ thuật ủ rơm compost ngày càng phổ biến giúp người sử dụng tiết kiệm chi phí 

• Đối kháng được các loại nấm bệnh có hại cho cây trồng, gây bệnh thối rễ, xì mủ, chết yểu,…
• Tạo điều kiện thuận lợi cho các vi sinh vật cố định đạm phát triển tốt hơn trong đất. Điều này cũng giúp đất tơi xốp, chất mùn nhiều hơn, độ phì nhiêu cao hơn.
• Các enzyme cellulase, pectinase, amlylase, chitinase, protease được tổng hợp, có khả năng phân giải tốt các chất xơ, lignin, pectin, chitin trong chất thải hữu cơ tạo thành các đơn chất dinh dưỡng giúp cây trồng hấp thụ và sinh trưởng dễ dàng.
• Hạn chế tối đa được việc sử dụng các loại phân bón hoá học và thuốc trừ sâu gây hại cho cây trồng, môi trường và sức khỏe con người.

Kỹ thuật ủ rơm compost không gây hại cho cây trồng

Để thực hiện kỹ thuật ủ rơm compost đạt hiệu quả, chúng ta cần chuẩn bị những nguyên vật liệu và thực hiện theo 4 bước sau:

Kỹ thuật ủ rơm compost cần những nguyên vật liệu gì?

Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ giúp quy trình ủ diễn ra thuận lợi hơn

• Xẻng, cuốc: Đảo trộn đống ủ rơm.
• Bạt: Dùng để che phủ và đảm bảo nhiệt độ của đống ủ.
• Cân: Định lượng chính xác các thành phần, nguyên liệu khi thực hiện kỹ thuật ủ rơm compost.
• Thùng tưới nước: Tưới nước và tưới chế phẩm để đảm bảo độ ẩm của đống ủ rơm.
• Vị trí ủ: Nơi ủ cần phải có nền không thấm nước, cao ráo, tránh ứ đọng nước mưa để đảm bảo cho quá trình hoạt động của vi sinh vật được tiến hành thuận lợi. Làm nền ủ có độ dốc nhất định và hệ thống rãnh xung quanh. Sau đó, dùng nước ở hố này tưới lại đống phân để giữ độ ẩm cần thiết.

=> Xem thêm Đồ dùng trồng cây

4 bước thực hiện kỹ thuật ủ rơm compost

Cắt nhỏ rơm rạ

Rơm là nguồn nguyên liệu dồi dào cung cấp các chất dinh dưỡng cần thiết cho cây trồng

Thông thường, khi thực hiện kỹ thuật ủ rơm compost, chúng ta có thể giữ nguyên chiều dài. Tuy nhiên, để rút ngắn thời gian cho ra thành phẩm, nên cắt nhỏ rơm từ 5 – 10cm.

>>> Xem thêm Cách ủ rơm nhanh mục

Trộn đều rơm với các loại phân khác

Sau khi cắt nhỏ rơm, chúng ta trộn đều với phân chuồng, vôi bột, phân kali đỏ, phân supe lân. Tiếp đến, dàn mỏng hỗn hợp đã trộn có độ dày khoảng 20 – 30 cm.

Pha loãng và tưới chế phẩm EM1

Kiểm tra đống ủ rơm compost thường xuyên để điều chỉnh nhiệt độ phù hợp

Chế phẩm sinh học EM1 có khả năng ức chế các vi khuẩn gây bệnh cho cây trồng. Pha loãng chế phẩm này theo công thức (công thức pha loãng chế phẩm EM1 khi ủ 1 tấn rơm) sau đây:

• Chế phẩm EM1: 5 lít
• Rỉ mật: 5kg
• Phân Ure: 5kg
• Nước: 200 lít

Sau khi pha theo công thức, chúng ta tưới đều chế phẩm EM1 lên lớp nguyên liệu được dàn mỏng. Tiếp tục làm như vậy đến khi đống ủ rơm cao khoảng 1,2 – 1,5m. Cuối cùng, đậy bạt lên trên đống ủ cẩn thận.

Kiểm tra quá trình thực hiện kỹ thuật ủ rơm compost

Trong quá trình ủ rơm compost, chúng ta nên đậy miếng bạt cẩn thận để tránh ánh nắng mặt trời

Thông thường, 3 – 4 ngày đầu, chúng ta nên theo dõi và kiểm tra nhiệt độ đống ủ. Lúc này, nhiệt độ rơi vào khoảng 50 – 60°C là đạt tiêu chuẩn. Sau đó, đảo trộn 7 ngày/ lần. Sau 30 – 40 ngày kỹ thuật ủ rơm compost hoàn thành.

Lưu ý trong quá trình ủ:

• Nhiệt độ sẽ tăng mạnh trong giai đoạn 10 ngày đầu sau ủ (có thể đạt 60°C), sau đó sẽ giảm dần xuống nhiệt độ môi trường.
• Nếu nhiệt độ tăng cao các chất dinh dưỡng (dinh dưỡng đạm), vi sinh vật sẽ bị chết nhiều, khả năng phân giải chậm hơn. Vì vậy, chúng ta nên mở bạt và tưới thêm nước để nhiệt độ ủ giảm xuống.

Trên đây là hướng dẫn cách ủ  phân compost vừa dễ làm lại an toàn cho cây trồng, hơn nữa lại không gây hại cho môi trường. Hy vọng với những thông tin mà chúng tôi chia sẻ sẽ đem đến nhiều thông tin hữu ích cho bạn đọc. Xin cảm ơn!

=> Xem thêm Mô hình xử lý rác thải hộ gia đình